Het opstarten van een aquarium

    

   

   

                                                                                                                       

Hoofdmenu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het opstarten van een aquarium: dag 2 t/m dag7

 

De meeste handelingen zijn gedaan. Nu begint het moeilijkste deel van het opstarten: je moet nu namelijk 2-3 weken wachten tot er zich genoeg bacteriŽn hebben gevormd, pas dan is het aquariumwater geschikt voor vissen.

 

Hoeveelheid licht

De planten zijn nog niet gesetteld. Om algen in het begin weinig kans te geven, is het raadzaam om de eerste week het licht 4-6 uur te laten branden. Heb je veel echte waterplanten, dan mag het ietsje meer zijn.

 

Nitriet oftewel de start van het biologisch evenwicht

Het is raadzaam in deze periode je water te testen, dit kun je bij de meeste aquariumwinkels laten doen, of koop zelf een testsetje. Het belangrijkste in de bgein periode is de NO2-waarde (nitriet). Als deze te hoog is, zullen je vissen hieraan overlijden.


 

Nitriet waarde (mg/l)

 Betekenis voor het aquarium

<0.1  Normale waarde, geen gevaar voor de vissen.
0.2  Het water is giftig voor de vissen, ververs 20% van je water en meet opnieuw.
0.5  Nitriet waarde is kritiek, ververs 50% van het water en meet opnieuw
2.0

 Dodelijk voor de meeste vissen, meteen 50% water verversen,
 en blijf dit dagelijks doen tot de waarde weer normaal is.

 

 

Wat is nitriet?
Puur scheikundig bekeken is nitriet een verbinden tussen stikstof en zuurstof, genaamd NO2, wat echter belangrijker is voor de (beginnende) aquariaan is dat deze stof al in een redelijk kleine hoeveel giftig is voor de vissen in het aquarium en in een te grote hoeveelheid zelfs dodelijk is voor de vissen. In principe is de aanwezigheid van nitriet een afvalprobleem in het aquarium, doordat er onvoldoende bacteriŽn in het aquarium aanwezig zijn om de afvalstoffen van o.a. de vissen te verwerken. Doordat in een nieuw ingericht aquarium nog niet voldoende bacteriŽn aanwezig zijn is nitriet vooral een probleem die veel voor komt bij nieuw ingerichte aquariums, maar nitriet problemen kunnen ook ontstaan door bijvoorbeeld te veel voeren, onopgemerkte dode vissen in het aquarium, een slecht functionerend filter of planten die afsterven.

 

De stikstofkringloop; het verwerken van afvalstoffen in het aquarium
Een aquarium is in feite een kleine afgesloten onder water biotoop. Op het eerste gezicht bestaat het leven in een aquarium uit vissen en planten, maar zoals in iedere biotoop kan er geen evenwicht zijn als er ook niet bacteriŽn in voor komen. Deze bacteriŽn zijn onder andere nodig voor de verwerking van afvalstoffen in het aquarium en worden ook wel nitrificerende bacteriŽn genoemd. Deze bacteriŽn verwerken de afvalstoffen in het aquarium in meerdere stappen tot het redelijk onschadelijke nitraat, wat ook wel de stikstofkringloop genoemd wordt.

 

Voor het eerste gedeelte van de stikstofkringloop zijn de zogenaamde nitrosomonas bacteriŽn verantwoordelijk. Deze zetten de afvalstoffen in het aquarium om van ammonium via ammoniak tot nitriet, wat al in kleine hoeveelheden schadelijk is. In een goed functionerend aquarium zal de nitriet hoeveelheid echter niet snel te hoog worden en zal het nitriet bijna direct omgezet worden in het (praktisch) onschadelijke nitraat (NO3), wat gedaan wordt door de zogenaamde nitrobacter bacteriŽn. Nitraat is alleen in zeer hoge concentraties, van meer dan 100 mg/l schadelijk voor de vissen. In het aquarium zal over het algemeen de stikstof kringloop op dit punt stoppen, maar eigenlijk is de stikstof kringloop op dit punt nog niet volledig. In de natuur zal het nitraat namelijk omgezet worden in de gassen stikstof (N) en zuurstof (O2). Deze gassen stijgen op uit het water en de stikstof kringloop is kompleet. Deze laatste stap komt nauwelijks voor in het aquarium, omdat de bacteriŽn die voor deze laatste stap zorgen in zuurstofloze omstandigheden leven, welke niet wenselijk zijn in het aquarium.

 

Waarom gaat het fout in een nieuw aquarium
In een nieuw ingericht aquarium is het evenwicht tussen de hierboven genoemde nitrosomonas en nitrobacter bacteriŽn niet goed in evenwicht. Dit omdat de de nitrosomonas bacteriŽn zich sneller vermenigvuldigen dan de nitrobacter bacteriŽn. Als er plotseling veel afvalstoffen in het aquarium komen zullen er dan ook niet genoeg nitrobacter bacteriŽn aanwezig zijn om het plotseling gevormde nitriet in het aquarium te kunnen verwerken en ontstaan er dus nitriet problemen. Hieronder wordt dat duidelijk gemaakt in een grafiek.


Tips om nitriet problemen te voorkomen
Hier zie je een opsomming van een aantal punten hoe het nitriet gehalte van een aquarium in de hand gehouden kan worden.

 

Voer met mate

Het voer wat namelijk niet opgegeten wordt zal in het aquarium gaan rotten en kan hierdoor zorgen voor een te hoog nitriet gehalte. Ik zelf voer de vissen maar ťťn keer per dag en dan zoveel dat zij het binnen 5 minuten allemaal op hebben gegeten.

 

Zorg voor een goed filter

Een goed filter kan ervoor zorgen dat het nitriet gehalte niet te hoog wordt. Op het filtermedium in het filter zullen zich namelijk al snel veel bacteriŽn afzetten, omdat hier veel voedsel voor ze te vinden is en veel zuurstof voor handen is. Over het algemeen is een goed binnenfilter wel voldoende voor een niet al te groot aquarium. Zelf ben ik echter meer een voorstander van een buitenfilter, omdat een buitenfilter over het algemeen een groter filtervolume zal hebben dan een binnenfilter (lees meer bacteriŽn kan herbergen). Ook kan men in een buitenfilter gemakkelijk variŽren met filtermedia, waardoor filtermedia gebruikt kunnen worden waarop bacteriŽn zich graag vestigen.

 

Planten zorgen voor een snelle stabilisering van het aquarium

Daarom is het verstandig om een aantal sterke goed groeiende planten in het aquarium te zetten. Ook vestigen er bacteriŽn zich op de planten en zijn planten natuurlijk ook een lust voor het oog. 

 

Voeg in de handel verkrijgbare bacteriŽn toe aan het water

In de handel zijn verschillende middelen te koop welke bacteriŽn bevatten voor gebruik bij het opstarten van een nieuw aquarium. Twee bekende voorbeelden hiervan zijn 'Nitrivec' van het merk Sera en 'Duplabacter' van het merk Dupla.

 

Wissel niet teveel water tegelijk

te veel water tegelijk van het aquarium verwisselen is ook niet goed. Dit omdat samen met het water dat je uit het aquarium haalt, je ook de bacteriŽn weggooit die zich in dat water bevinden. Daarom is teveel en te vaak water verwisselen niet goed. Om afval stoffen uit het aquarium te halen is een wekelijkse wisseling van 1/4 van het aquarium water wel aan te raden, maar doe dit niet vaker dan 1 keer per week. Ook zou ik vlak na het opstarten eerst zo'n 3 weken wachten voordat ik voor het eerst water zou wisselen om de vorming van bacteriŽn niet te verstoren.

 

Doe niet teveel vissen in het aquarium

Hoe meer vissen in het aquarium zitten des te meer afvalstoffen zullen er in het aquarium komen, daarom zal een dicht bevolkt aquarium sneller last van nitriet hebben dan een dunbevolkt. Een richtlijn voor het bevolken van een aquarium is 1 cm vis per liter water (formaat van volwassen vis rekenen, vis zonder staart rekenen). Dit is een vrij veilige waarde en naar mijn idee is iets meer bijv. 1.5 cm vis per liter water ook zeker te doen mits je het regelmatig een gedeelte van het aquarium water vervangt en niet te veel voert.

 

Het aantal bacteriŽn is afhankelijk van het voedselaanbod 

Als je dus veel vissen tegelijk in een aquarium los laat zal er vooral een tekort aan de nitrobacter bacteriŽn zijn om dit plotselinge grote voedsel aanbod te verwerken en is er een grote kans op een hoge nitriet waarde. Door stapsgewijs vissen in het aquarium te plaatsen kan de bacteriŽn kolonie geleidelijk groeien en wordt de vorming van nitriet voorkomen.

 

Gebruik een bacterie starter

Commerciele baceriestarters beweren dat reeds na 24 uur vissen mogen worden geplaatst in het aquarium! Dan kan je deze hele pagina en de weken wachten overslaan! En ja, het werkt echt. Het snel plaatsne van vissen heeft ook als voordeel dat het biologisch evenwicht sneller ontstaat.

 

Nitraat

Nitriet wordt omgezet in Nitraat door bacterieŽn. Nitraat is scheikundig gezien NO3. Nitraat is een stuk minder schadelijk voor vissen. Maar ook bij een te hoge waarde sterven vissen en planten en is een algenplaag het gevolg. De ideale waarde is maximaal 20mg/l

Als je NO3 te hoog is, kun je hem verlagen door:

  • Water deels verversen
  • Meer planten toevoegen
  • Minder voeren