De techniek van het aquarium

 

 

 

 

 

                                                                                                                         

 

Hoofdmenu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoeveel licht heb je nodig?

 

Factoren die de hoeveelheid verlichting beÔnvloeden

Er is een groot aantal factoren die van invloed zijn op de te kiezen verlichting boven het aquarium. Hoewel niet iedere factor even zwaar mee zal tellen in de keuze van de verlichting is het vaak wel van belang om in ieder geval nagedacht te hebben over de belangrijkste factoren:

 

  • De afmetingen van het aquarium

  • Het type aquarium

  • De aanwezigheid van voedingsstoffen voor de planten

  • De lichtkleur en groeirendement

  • Het type verlichting

  • Ouderdom van de TLís

 

De afmetingen van het aquarium

Eťn van de belangrijkste factoren voor de hoeveelheid verlichting die voor een beplant aquarium benodigd is, zijn de afmetingen van het aquarium. Doordat de lengte van de TL buizen meestal evenredig toenemen met de lengte van het aquarium, is het wattage van de te gebruiken lampen meestal een vaststaand feit ten opzicht van de lengte van het aquarium.


Voor de breedte van het aquarium moet er rekening gehouden worden dat een TL balk slechts een beperkt bereik heeft dat het kan verlichten. Hierdoor zijn er vaak meerdere TL balken nodig zijn om de gehele breedte van het aquarium te verlichten. Echter omdat het licht in het water geabsorbeerd wordt, is het van belang de hoogte van het aquarium mee te nemen bij de keuze van de verlichting. In ieder geval moet je er rekening mee houden dat op 50 cm water diepte er nauwelijks meer licht van het belangrijke rode spectrum de bodem bereikt, waardoor bij een waterdiepte van meer dan 50 cm TL verlichting nog slechts matig voldoet voor het aquarium. Verder kan je dus stellen dat voor een aquarium van 40 cm hoog je met minder TL balken kan voldoen dan een aquarium van 50 cm hoog (uitgaande van de dezelfde breedte).

 

Een veel gebruikte eenheid van verlichtingssterkte in aquariumland is Watt per liter, waarbij je zowel met de lengte, breedte en hoogte van het aquarium rekening houdt.

 

Het type aquarium

Naast de grote van het aquarium, is het type aquarium en de daarbij behorende plantensoorten van doorslaggevende betekenis voor de sterkte van de verlichting boven het aquarium. Globaal worden aquariumplanten vaak ingedeeld naar planten die weinig, gemiddeld of veel licht nodig hebben.


In een zwak belicht aquarium kunnen over het algemeen dan ook enkel aquariumplanten gehouden worden die al met weinig licht genoegen nemen. Echter het is niet zo dat in een sterk belicht aquarium enkel planten gehouden kunnen worden die veel licht nodig hebben. Het is mogelijk om minder lichtbehoeftige planten in het aquarium te houden, door het creŽren van schaduwplekken en rekening te houden met de plaatst in het aquarium waar de planten moeten komen.

 

De aanwezigheid van voedingsstoffen voor de planten

Dit is een factor die vaak onderschat wordt bij de redenering van de hoeveelheid verlichting die boven een aquarium moet komen. Licht boven het aquarium is de motor achter de plantengroei. Bij een sterk belicht aquarium zal er dus een grotere behoefte zijn aan voedingsstoffen, waarvan ijzer en CO2 de meeste bekende stoffen zijn. Bij een gebrek aan voedingsstoffen zoals ijzer hoeft dit niet zo'n probleem te zijn doordat dit vaak goed aan de planten is te zien. En dit kan vrij gemakkelijk en betaalbaar verholpen worden door gebruik van een aquariumplantenmest. Gevaarlijker is het wanneer er in het aquarium een gebrek aan CO2 ontstaat. Dit kan uiteindelijk leiden tot een sterk dalende carbonaathardheid van het water en daardoor een sterke stijging van de pH veroorzaken, doordat de planten carbonaten gaan gebruiken om toch aan voldoende CO2 te komen. Dit proces heet biogene ontkalking. Op planten is dit meestal goed te zien: er zit een witte aanslag op de bladeren. De sterke wijzigingen van de KH en pH van het water zullen uiteindelijk niet alleen de planten treffen, maar kunnen ook zorgen voor onaangename leefomstandigheden voor de meeste vissoorten.


Samengevat kan een te sterke verlichting boven een aquarium, waarin geen rekening gehouden wordt met andere benodigde voedingsstoffen, er toe leiden dat er onhoudbare situaties ontstaan voor de planten en in het ergste geval ook de vissen. Hierdoor is het dan ook niet aan te raden een aquarium sterk te verlichten wanneer men geen gebruik maakt van een CO2 bemesting en/of aquariumplantenmest.

 

Ouderdom van TL's

Wat niet overal bekend is, is dat TL balken relatief snel verouderen en daardoor minder gaan geven. a een jaar aquarium gebruik zal de lichtopbrengst rond de 20% lager liggen. Voor het blote oog is dit niet zichtbaar, maar planten hebben er duidelijk last van . Uitozndering zijn de nieuwe Phiolips TL balken (te herkennen aan de groene rand op de zijkanten. Hier is is het lichtverlies bijna nihil.

 

Hoeveel licht boven mijn aquarium?

In de informatie die tot noch toe in gegeven is, is nu wel duidelijk gemaakt wat van invloed is op de benodigde verlichting en wat het effect is van een TL verlichting boven het aquarium, maar richtlijnen zijn tot nog toe niet gegeven. Uit het bovenstaande gedeelte is al op te maken dat de verlichtingssterkte afhankelijk van de plaats in het aquarium sterk kan variŽren. Mede hierdoor is het niet mogelijk om voor bepaalde plantensoorten aan te geven hoeveel verlichting er boven het aquarium moet hangen in Watt/l, doordat de eigenlijke verlichtingssterkte die een plant ontvangt ook sterk afhankelijk is van de plaats in het aquarium van een plant. Toch wil dit niet zeggen dat het niet mogelijk is om algemene richtlijnen te verstrekken voor de hoeveelheid verlichting die er boven een aquarium moet hangen.


Globaal kan men dan ook de onderstaande tabel opstellen met verlichtingsadviezen voor TL balken boven het aquarium. De richtlijnen in deze tabel zijn gegeven in Watt/liter, waarbij onderscheid is gemaakt tussen normale TL balken en zogenaamde Lumilux TL balken die een 30% hogere lichtopbrengst hebben dan standaard TL balken. Onderstaande tabel gaat op voor standaard TL verlichting.


Type aquarium

Te houden planten

Verlichting

Watt/

Liter

Lumen/ Liter

Lux

Gezelschaps aquarium

Malawi / Tanganyika biotoop

Zuid/Midden Amerika of Azie biotoop

Dit type aquarium is voornamelijk geschikt voor planten die weinig licht nodig hebben. In het midden gebied kunnen planten met een gemiddelde lichtbehoefte gehouden worden.

Zwak verlicht aquarium

0,25

20

500

Gezelschaps aquarium

Nano aquarium

Plantenbak

Zuid/Midden Amerika of Azie biotoop

In dit aquarium kunnen op de meeste plaatsen planten met een gemiddelde lichtbehoefte gehouden worden. In het middengebied kunnen planten met een hogere lichtbehoefte staan.

Gemiddeld verlicht aquarium

0,5

40

1000

Gezelschaps aquarium

Aquascape aquarium

Plantenbak

Dit type aquarium kunnen op de meeste plaatsten planten met een hoge lichtbehoefte gehouden worden. De uiterste randen kunnen minder lichtbehoeftige planten gebruikt worden.

Sterk verlicht aquarium

0,75

60

1500

 

Gelukkig is er iemand zo gek geweest om bijna alle mogelijke TL's boven zijn aquarium te proberen. En hij heeft daar ook nog foto's van gemaakt en op het internet gezet. Hier kan je ze vinden: http://saurama.aqua-web.org/index.htm

 

Samengevat kan met de bovenstaande richtlijnen een aquariumverlichting bepaald worden voor het beplant aquarium opgedeeld in een zwak, gemiddeld of sterk verlicht aquarium. De mate van verlichting is echter alleen een eerste indicatie of de verlichting voldoet voor een bepaalde plantensoort. Of een plant het in praktijk ook goed zal doen (op een bepaalde plaats in het aquarium) zal uiteindelijk door middel van simpelweg uitproberen bepaald moeten worden, eventueel geholpen met behulp van eerder opgedane ervaringen met andere aquariumplanten.

 

Tijdsduur van verlichting

Voor plantengroei is de intensiteit van belang, maar nog belangrijker is de hoeveelheid ontvangen straling per dag. Zo hebben onze aquariumplanten per dag gemiddeld tssen de 10 en 12 uur licht nodig. De totale tijd hangt natuurlijk wel af van de hoeveelheid verlichting die je boven de bak hebt hangen. Meer licht dan 12 uur per dag in zinloos, omdat planten niet meer assimileren. Dit houdt in dat algen zullen profiteren van het licht overschot.