De inrichting van het aquarium

    

   

   

                                                                                                                             

 

Hoofdmenu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leefgemeenschappen

 

Het is al belangrijk om na te denken wat je wilt bereiken met je aquarium en welke plantjes en visjes je allemaal in het aquarium wilt hebben. Met name voordat je verder gaat met het keuzes voor stukjes techniek, is dit erg belangrijk. Als je nog geen idee hebt, kan dit stukje je verder helpen. Van de meeste leefgemeenschappen is een foto bijgevoegd om je een betere indruk te geven.

 

Het gezelschaps aquarium

The world is my playground! Dat past bij een gezelschapsaquarium. Je komt dit type aquarium het meest tegen. De moeilijkheid van dit type aquarium zit hem erin dat je vissen (en planten) bij elkaar dient te zoeken die elkaar verdragen en die ongeveer dezelfde waterwaarden nodig hebben. Dit is met name afhankelijk van het oorspronkelijke leefklimaat. Maar door het vele doorkweken, zijn in veel gevallen de waterwaarden minder stringent geworden. Dit houdt niet in dat je zomaar alles bij elkaar kunt gooien, waterwaarden blijven belangrijk! Verder zijn sommige vissen erg schuw. Als die bij enorme druktemakers in een aquarium komen, zul je ze zeker nooit zien. Waar je verder zeker wel op dient te letten is dat sommige vissen echte roofdieren zijn, die in zijn medebewoners niets anders zien dan een lekker hapje.


Voor planten geldt hetzelfde; water temperatuur, hardheid, zuurgraad en hoeveelheid licht dient afgestemd te worden op het planten bestand. Verdere inrichting kan bestaan uit stenen en/of hout.


Een speciale vorm van het gezelschaps aquarium is de ďplantenbakĒ, waarin veel soorten verschillende typen planten op een dusdanige manier worden neergezet dat een voor het oog prettige inrichting ontstaat. Met name de nederlanders zijn hier uitermate bekwaam in geworden vanaf de jaren í30. Vandaar dat deze stijl wereldwijd de ďdutch styleĒ heet.

 

 

Het biotoop aquarium

Biotopen zijn ecosysteem op middelgrote schaal. In een biotoop zijn het klimaat en de aardrijkskundige omstandigheden min of meer gelijk. Hierdoor zijn ook de levensgemeenschappen van planten en dieren van verschillende biotopen goed van elkaar te onderscheiden. De visgemeenschap van de open Noordzee is bijvoorbeeld heel anders dan die van de Waddenzee. Binnen een biotoop worden op kleinere schaal habitats onderscheiden.


Het is eigenlijk van zelf sprekend dat wij in een aquarium slechts een benadering van een biotoop kunnen maken. In de natuur worden vissen beÔnvloed door factoren als regen, droogte, temperatuur, de chemie van het water. Het is nu de bedoeling om deze factoren zo goed mogelijk in jouw aquarium na te maken. Voor de biottop aquariaan moet het aquarium er zo natuurgetrouw uitzien. Er moeten wel wat compromissen gesloten worden bij de inrichting en bovendien kunnen stroming en water beweging(wind), verversing(regen en verdamping), de chemie van het water niet altijd 100% worden nagebootst. Het zelfde geld voor de verlichting, voedsel zoeken, de keus van het voedsel, concurrentie, vijanden, de samenstelling van de bevolking de keuze van rustplaatsen en de trek naar de paaiplaatsen.


Toch is het zeer boeiend om een biotoop-aquarium in te richten, die een stukje natuur zo goed mogelijk imiteert. Er bestaan verschillende soorten biotoopaquaria, die hier allemaal kort worden besproken.

 

Zuid-Amerika

In een Zuid-Amerikaans biotoopaquarium wordt een stukje van het Amazonegebied nagebootst, klein stukje van een specifieke rivier. Het gebruik van veelal kienhout staat centraal. Een ander kenmerk in een Zuid-Amerika biotoop is zacht en zuur water. Dit zachte en zure water ontstaat door vele losgeraakte takken, rottende bladeren van bomen en ander drijfhout wat in het water terecht is gekomen. Weinig licht bereikt, diep het water van de grote Amazone rivieren, zoals bijvoorbeeld de Rio Negro. Dit komt door de vele bomen die met hun takken en bladeren over de rivier hangen. Op die plaatsen is dus weinig plantengroei te zien. Waar het licht wel tot in de dieptes van het water kan doordringen daar is een veelvoud van plantengroei te zien. Het water in de meeste Amazone rivieren heeft ook een kenmerkende donkere kleur.Het plantengebruik hoort matig te zijn. Geschikte plantensoorten zijn bijvoorbeeld planten uit de families Limnobium, Ludwigia, Sagittaria, Myriophyllum, Cabomba, Lilaeopsis en Echinodorus.

 

Wat vissen betreft heb je een ruime keuze. Heel veel dwergcichlides komen uit Zuid-Amerika, maar ook de grotere cichlidesoorten, zoals Maanvissen en Discusvissen, komen hier vandaan. Daarnaast komen zeer veel scholenvissen (tetra's, zalmen) en de leden van de Corydoras- en Ancistrusfamilie uit Zuid-Amerika.

 

 

Midden-Amerika

Met een Midden-Amerika biotoop kom je al gauw uit op een biotoop met levendbarenden. Guppy's, Platy's, Zwaarddragers en andere levendbarenden komen hier vandaan. Het aquarium kun je matig beplanten en decoreren met wat (Lei)steen. Enkele plantenfamilies uit Midden-Amerika zijn Cabomba, Bacopa, Lobelia, Ludwigia, Myriophyllum, Echinodorus en Heteranthera.

 

Afrika: Tanganyika meer

Het Tanganyikameer is een groot meer in Centraal-Afrika. Er wordt aangenomen dat het meer het ťťn na oudste (en ťťn na diepste) meer in de wereld is, na het Baikalmeer in SiberiŽ. Het meer heeft een oppervlakte van 32.900 km≤, een oever van 1,828 km, een gemiddelde diepte van 570 m en een maximumdiepte van 1.470 m (in het noordelijke bassin) het bevat ongeveer 18.900 km≥ water. De enorme diepte en de tropische plaats van het meer verhinderen "omzeting" van watermassa, wat betekent dat veel van de lagere diepten van het meer zogenaamd "fossielwater" is en anoxisch is (bevat geen zuurstof). Twee belangrijke rivieren stromen in het meer en talrijke kleinere rivieren en stromen.

 

Het meer is gelegen binnen de Westelijke Spleet van de Grote Slenkvallei en door de bergachtige muren van de vallei ingesloten. Het is het grootste spleetmeer in Afrika en het tweede grootste meer in oppervlakte op het continent. Het is het diepste meer in Afrika en bevat het grootste volume van zoet water na het Bajkalmeer. Het breidt zich uit over 673 km in noord-zuid-richting en is gemiddeld 50 km breed. Het meer is verdeeld tussen de vier landen: Burundi, Democratische Republiek Congo (DRC), Tanzania en Zambia, waarvan de DRC (45%) en Tanzania (41%) de meerderheid van het meer bezitten.

Het meer werd voor het eerst ontdekt door Europeanen in 1858 toen de ontdekkingsreizigers Richard Burton en John Speke vonden op zoek naar de bron van de rivier de Nijl. Speke zette daarna de zoektocht voort en vond de daadwerkelijke bron, het Victoriameer.

Het Tanganyika meer lijkt qua vorm en grootte op het Malawi meer, alleen is het aanzienlijk dieper (tot 1500 m). Dat maakt voor de visfauna echter niets uit, want ook hier is alleen in de bovenste waterlagen voldoende zuurstof aanwezig om hoger dierlijk leven mogelijk te maken.

In het Tanganyika meer vindt men ook ongeveer dezelfde biotooptypen als in het Malawi meer. Rotsoevers wisselen af met rolsteengedeelten, zandbodems met slikkige gronden, alle mogelijke overgangsvormen komen voor en zetten zich tot in het diepe water voort. Ook in het Tanganyika meer zijn de cichliden de soortenrijkste groep vissen, met meer dan 200 bekende soorten. Maar anders dan in het Malawi meer bestaan hier veel verschillende typen van cichliden, die door hun aanpassingen aan het milieu, hun voedings-, en voortplantingsstrategieŽn en hun uiterlijk aanzienlijk van elkaar verschillen.

 

In aquariumland is de Tanganyika biotoop een oude bekende. In dit Afrikaanse meer vind je een zeer speciale plantensoort: algen! Veel Tanganyikacichliden zijn gek op deze plantjes. Door verder geen, of heel gering, gebruik te maken van planten, zul je al snel een bealgd aquarium krijgen. Wil je toch wat plantjes aanbrengen, kies dan voor Vallisneria of Anubias. Het aquarium richt je verder in met een zandbodem en stenen, die tevens dienen als schuilplaats. Let er op dat Tanganyikacichliden van een hoge pH en hard water houden, een pH van 8 is meestal geschikt.

 

 

 

Afrika: Malawi meer

Het Malawimeer, dat oorspronkelijk bekend stond als het Nyasameer, is een zuidelijk meer in de Grote Slenkvallei in zuidelijk Afrika. Het meer werd ontdekt door de befaamde Schotse ontdekkingsreiziger en de missionaris David Livingstone. Hij was de eerste Europeaan die het meer bezocht, in 1859. Veel van het gebied dat door het meer omringd wordt, werd later geclaimd door het Britse Rijk en vormde de Britse kolonie Nyasaland. Hoewel Portugal de oostelijke kust van het meer koloniseerde, werden de eilanden Likoma en Chizumulu gekoloniseerd door Schotse missionarissen uit Nyasaland, en werden dientengevolge opgenomen als deel van Nyasaland.

Het meer is ongeveer 560 km lang en 75 km breed op zijn breedste punt, en beslaat een gebied van ongeveer 29.600 km≤. Met een maximumdiepte van 700 meter behoort het meer tot een van de grootste op aarde. Het meer wordt omgeven door de staten Mozambique, Malawi en Tanzania. Grotendeels strekt het malawimeer zich uit over Malawi maar een groot gedeelte van de oostkust behoort toe aan Mozambique terwijl het noordoostelijke deel onder Tanzania valt. Het meer vormde zich waarschijnlijk ongeveer 40.000 jaar geleden.

In 1981 richtte WWF het Lake Malawi Nationaal Park op dat beheerd wordt door het Malawi Fisheries Department. Vanwege zijn kostbare waarde staat het zuidelijke deel van het meer sinds 1984 op de lijst van het werelderfgoed genoteerd. Malawicichliden uit deze regionen mogen niet meer geÔmporteerd worden.

Meer dan 600 soorten cichliden komen voor in relatief ondiep water. Naar verwachting komen er in de diepere waterlagen nog 250 tot 300 soorten cichliden voor, maar daarvan is een groot deel nog niet beschreven. Deze 850 soorten vormen slechts een fractie van het aantal soorten die het meer in de loop der tijden bevolkt hebben. Van al deze soorten vallen vooral de mbuna's en de kleurrijke soorten het meest op. In de jaren '60 waren het dan ook deze vissoorten die uiterst populair werden in de aquaristiek.

De oever van het meer kan in 3 types worden opgesplitst. Ongeveer een derde deel is rotsachtig, terwijl het resterende deel grotendeels zanderig is. Het derde type komt voor bij de mondingen van rivieren. Daar treffen we moerassige en met riet bedekte gebieden aan. Deze oevertypes wisselen elkaar voortdurend af en deze afwisseling speelde en speelt nog, een belangrijke rol in de soortvorming van de cichliden van het Malawi meer.

 

De Malawi biotoop is al redelijk ingeburgerd, wat niet vreemd is. Malawicichliden kenmerken zich immers door hun vaak schitterende, felle kleuren. Een Malawibiotoop lijkt nogal op een Tanganyikabiotoop, ook hier gebruik je veel stenen en weinig tot geen planten. Net als in het Tanganyikabiotoop zijn Anubias en Vallisneria geschikte plantensoorten. Kies voor een zandbodem.

 

AziŽ

Nog niet zo'n heel bekend biotoopaquarium vormt de AziŽ biotoop. Vreemd, want er is keuze genoeg! Op het vaste land en de vele eilanden in AziŽ is een veelvoud van rivieren waar tal van soorten vissen te vinden zijn. In het midden van de rivieren groeit een grote hoeveelheid planten, waardoor het water erg zuurstofrijk is. Er is regelmatig wat drijfhout in deze rivieren te vinden. In deze rivieren vindt men veel verschillende soorten scholenvissen terug.

 

AziŽ kent ook nog andere wateren. Wateren die stilstaan en helemaal dicht begroeid zijn met planten. De dikke begroeiing zorgt ervoor dat vissen die in het water leven zich makkelijk kunnen schuil houden. Het water is erg zacht en bevat erg weinig zuurstof. Vissen die kenmerkend zijn voor dit soort typen wateren zijn de labyrintvissen. Omdat labyrintvissen een speciaal orgaan hebben om lucht uit de atomsfeer te halen kunnen zij in dit soort water overleven. De bodem is voor planten die hierin leven erg voedselrijk. Naast labyrintvissen kun je kiezen voor daniosoorten, rasboras, botia's en de Indische modderkruiper. De inrichting van het AziŽbiotoop is erg aantrekkelijk en lijkt nogal op het Zuid-Amerika biotoop. Gebruik kienhout en veel planten, bijvoorbeeld uit de volgende families; Vallisneria, Cryptocyrone, Javamos en Hygrophila.

 

Het soortenaquarium

 

Wat vroeger nogal vaak werd gedaan, is het houden van een soorten aquarium. Dit komt neer op het aquarium inrchten en onderhouden voor specifiek een soort vis, met eventueel wat Ďbijvissení. In feite komt het dus neer op een biotoop aquarium, maar zijn de "regels" voor plantgebruik minder strikt. Tegenwoordig zie je dit vooral bij speciale (lees dure) soorten als discusvissen of bij roofvissen als piranhaís. Hier een voorbeeld van een Discus aquarium.

 

 

 

 

 

Aquascaping

Relatief nieuw zijn aquarium ingericht volgens aquascape principes. In dit type aquarium staat een landschap centraal, dat onderwater wordt nagemaakt. Er worden meestal relatief weinig soorten planten gebruikt, weinig vissen en enorm veel licht. Ook hierin zijn vele ondersoorten, waarvan de meest bekende het volgens zenpricipes ingerichte aquarium is.